NRC voert campagne voor progressieve partijen via Opinie-categorie

De politieke partijdigheid van de NRC

[Disclaimer: dit artikel gaat over de bewustwording van de politieke kleur van de NRC, niet over de inhoud van de artikelen die daarvoor zorgen. De NRC en auteurs staan vrij om te publiceren en te vinden wat zij willen.]

De politieke kleur van de NRC is niet bij iedereen bekend, maar zo vlak voor de verkiezingen wordt deze steeds duidelijker zichtbaar. Mohammed Saiah, D66-raadslid in Utrecht, kreeg een podium om in de krant een Opinie-artikel te schrijven.[1] De verkozen politicus mocht zijn mening geven over de PVV en die was niet mals. D66’er Saiah riep zelfs op dat andere politieke leiders zich moesten uitspreken tegen het PVV-programma. Bedenk hierbij dat de NRC 277.000 betalende lezers[2] heeft en maandelijks 4,1 miljoen Nederlanders bereikt[3].

Groot bereik door Twitter

Het artikel werd veelvuldig gedeeld op sociale media, bijvoorbeeld op Twitter door de NRC zelf met meer dan 600.000 volgers[4], door Eric Smit, co-founder van FollowTheMoney, met bijna 35.000 volgers[5] en door Arend Jan Boekestijn, docent-onderzoeker op de Universteit Utrecht, met bijna 50.000 volgers.[6] Het bereik van de NRC strekt dus veel verder dan het aantal betalende abonnees en dat kan als problematisch worden gezien. De niet-betalende lezers die onbekend zijn met de NRC zijn zich waarschijnlijk niet bewust van de politieke kleur van de NRC. Op die manier krijgen onwetende lezers zich onbewust campagnemateriaal van D66 voorgeschoteld.

Onbewuste lezer op het verkeerde been gezet

Twitter geeft in de webbrowser alleen de titel en inleiding van het artikel weer. De website ‘nrc.nl’ is duidelijk zichtbaar, wat voor de lezer betrouwbaarheid uitstraalt, maar er valt niet te lezen dat het gaat om een Opinie-artikel geschreven door een D66-politicus. Daar komt de lezer pas achter na de tweede alinea, tenminste als het onderschrift bij de afbeelding wordt gelezen. In de Twitter-app is alleen de titel en ‘nrc.nl’ te zien. Dit zorgt er dus nog meer voor dat de lezer op het verkeerde been wordt gezet. Afgezien nog van het feit dat sommige mensen het artikel waarschijnlijk niet zullen lezen en alleen praten over de titel of de inleiding.

Ook staat de titel niet tussen enkele aanhalingstekens, waardoor het lijkt alsof dit bericht objectief en direct van de NRC afkomt. Wellicht is dit de indruk die de NRC probeert te wekken. Als laatste hebben NRC-artikelen normaal gesproken een zogeheten ‘paywall’, waardoor zonder abonnee te zijn de artikelen niet kunnen worden gelezen. Echter, op dit artikel zit geen paywall, waardoor het artikel gratis te lezen is. Hieruit kan niet anders worden geconcludeerd dan dat het artikel bewust gratis beschikbaar is gemaakt.

Twitter in webbrowser
Twitter in de app
Afbeelding bij NRC-artikel

Campagne voor progressieve partijen vlak voor de verkiezingen

De tijd dat media het publiek alleen informeren is allang voorbij. De media nemen actief standpunten in, in maatschappelijke discussies, maar de lezer is zich daar niet altijd van bewust. De NRC stuurt via de Opinie-categorie het maatschappelijk debat, vlak voor de verkiezingen. Afgezien van voorgenoemd voorbeeld zijn er meer voorbeelden.

Op 15 januari 2021 werd een artikel gepubliceerd met titel ‘Politiek leider Rutte kan niet door’.[7] Ook kreeg op die dag PvdA’er en oud-lid van de Eerste Kamer Joop van den Berg een podium.[8] In zijn artikel beargumenteerde hij dat progressieve partijen niet hoeven te fuseren en dat nauwe samenwerking van linkse partijen voldoende is. Een week eerder, op 8 januari 2021, stelde Hubert Smeets dat PvdA, D66 en GroenLinks de krachten moeten bundelen.[9] Hubert Smeets schreef de biografie over de D66-oprichter Hans van Mierlo. Als laatste schreef hoogleraar Joop van Holsteyn op 28 december 2020 een kritisch artikel over lijstduwer Ollongren van D66.[10] Het artikel was eigenlijk verkapte promotie voor D66. Joop van Holsteyn schreef eerder ‘kritische’ artikelen over D66: eind 2018[11] en medio 2020[12]. Het lijkt duidelijk waar Joop van Holsteyn staat op het politieke spectrum.

De strijd van NRC tegen rechtspopulisme

Arnold de Groot is de ‘Redacteur Opinie’ bij de NRC.[13] In mei 2019 hield hij een interview met Barry Eichengreen waarin naar voren kwam: populisten zijn economisch analfabeet, rechts-populisme is in te dammen en populisme is een bedreiging.[14] Verder schrijft Arnold de Groot op zijn blog veel over ‘sociaal-democratie’.[15] Dit kan onder meer een verklaring zijn voor het soort artikelen dat is te vinden in de categorie Opinie. In november 2020 schreef Eelco Runia, oud-universitair hoofddocent, namelijk over rechtspopulisme: “Waak voor de guerillatactieken van de populisten” en “Populistisch-rechts heeft de asymmetrische oorlogsvoering omarmd, waar liberaal-democratisch links ridderlijk wil argumenteren”.[16] Het lijkt erop dat de NRC ook hier een duidelijk standpunt heeft ingenomen.

Gekleurde berichtgeving

De NRC noemt zich ‘modern liberaal’ en ‘onpartijdig’.[17] In de NRC Code uit 2006 staan de volgende passages:[18]

  • “Onze journalistiek draait om waarheidsvinding en, op basis daarvan, meningsvorming (nieuws en opinie) voor burgers in een democratische samenleving.”
  • “NRC-journalistiek is feitelijk, zakelijk en objectief, maar niet maatschappelijk neutraal. Wij staan in een liberale traditie. Die komt tot uiting in de keuze van onderwerpen en accenten (berichtgeving) en expliciet in het dagelijks Commentaar (opinie).”

De NRC geeft toe dat de ‘modern liberale’ mening doorsijpelt in nieuws en opinie. Verder stelt de NRC ‘objectief’ te zijn, maar niet ‘maatschappelijk neutraal’. Dit is tegenstrijdig. De termen objectief en neutraal zijn immers synoniemen. Wanneer de NRC niet maatschappelijk neutraal is, is de krant dus ook niet meer objectief, maar subjectief. Dit geldt ook ten aanzien van de doorsijpelende modern liberale opvattingen.

Politieke partijdigheid

Zoals gezegd noemt de NRC zich onpartijdig. In de NRC Code staan verder nog enkele passages over politiek en partijdigheid:

  • Wij vervullen geen politieke nevenfuncties. Zoals elke burger kunnen wij wel lid zijn van een politieke partij; dit belet ons ook ons te binden aan enigerlei partij of fractie.
  • Bijlage 1 – NRC Code 1970: Uit de eerbied die wij jegens onze lezers koesteren, vloeit de plicht voort hun de informatie zo onversneden mogelijk te geven. Dat wil zeggen: niet-partijdig, niet met een of andere ideologische opzet. Maar het betekent ook dat wij hen zullen laten kennismaken met maatschappelijke stromingen en gebeurtenissen waarmee zij – of wijzelf – het misschien helemaal niet eens zijn. Wij voelen ons echter niet geroepen om onze lezers hetzij te indoctrineren, hetzij te helpen de ogen gesloten te houden. Wie dat niet zint, neme een andere krant.

Het is begrijpelijk dat journalisten geen politieke nevenfuncties vervullen en zich niet formeel verbinden aan een partij. De vraag is echter wat hier de waarde van is wanneer de NRC en journalisten politiek-partijdig berichten en selectief aan politici en andere auteurs een podium geven om gekleurd over tegenstanders of ideologieën te schrijven.

Verder is in de NRC Code uit 2006 in Bijlage 1 een stuk uit de NRC Code van 1970 opgenomen. Het lijkt er alleen op dat met deze bijlage wordt gebroken. De NRC is immers niet meer ‘niet-partijdig’ en laat juist wél selectief artikelen toe met een ideologische opzet: modern liberalisme of progressief liberalisme. Tot op zekere hoogte kan zelfs worden gesteld dat de lezers worden geïndoctrineerd. Al helemaal als, naast de campagne voor progressieve partijen, de houding tegenover het rechtspopulisme daarbij wordt betrokken.

Tekenend is een artikel in de NRC uit mei 2007 met als titel: “Media bepalen politieke agenda”.[19] Uit een enquête onder Tweede Kamerleden en politiek journalisten bleek dat maar eenderde van de Kamerleden geloofde in de onafhankelijkheid van parlementaire verslaggevers. Het lijkt er niet op dat de NRC onafhankelijker is geworden.


[1] https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/20/pvv-heeft-maar-een-doel-de-samenleving-ontwrichten-a4028313

[2] https://www.nrc.nl/nieuws/2020/05/23/nrc-haalt-een-digitale-mijlpaal-maar-de-brievenbus-moet-blijven-klepperen-a4000556

[3] https://www.nrcmedia.nl/statistieken/ – geraadpleegd op 23 januari 09:00

[4] https://twitter.com/nrc/status/1352337729120567298

[5] https://twitter.com/EricChrSmit/status/1352352307292286976

[6] https://twitter.com/ajboekestijn/status/1352329906491969547

[7] https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/15/politiek-leider-rutte-kan-niet-door-a4027783

[8] https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/15/progressieve-volkspartij-niet-nodig-niet-wenselijk-a4027739

[9] https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/15/progressieve-volkspartij-niet-nodig-niet-wenselijk-a4027739

[10] https://www.nrc.nl/nieuws/2020/12/28/lijstduwers-bedriegen-de-kiezers-a4025368

[11] https://www.trouw.nl/nieuws/pechtold-werd-bezongen-maar-liet-zijn-kiezers-in-de-steek~bfab38cd/

[12] https://www.trouw.nl/opinie/een-vrouw-als-lijsttrekker-helpt-niet-om-meer-vrouwen-in-de-kamer-te-krijgen~b311d09f/

[13] https://www.linkedin.com/in/arnold-de-groot-59b35753/

[14] https://www.nrc.nl/nieuws/2019/05/31/populisten-zijn-economisch-analfabeet-a3962204

[15] https://arnolddegroot.wordpress.com/category/sociaal-democratie/

[16] https://www.nrc.nl/nieuws/2020/11/13/waak-voor-de-guerillatactieken-van-de-populisten-a4019995

[17] https://www.nrc.nl/de-geschiedenis-van-nrc/

[18] https://nrccode.nrc.nl/onze-beginselen

[19] https://www.nrc.nl/nieuws/2007/05/22/media-bepalen-politieke-agenda-11327884-a248522

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *